Hoe kweek je paddenstoelen op een stam?

Paddenstoelen kweken op stam is een fascinerende manier om thuis voedsel te telen. Je ent een boomstronk of een stuk vers gezaagd hout met paddenstoelbroed, laat het mycelium enkele maanden door het hout groeien en kunt daarna jarenlang verse paddenstoelen oogsten. Je hebt er weinig ruimte voor nodig, het vraagt weinig onderhoud en de kwaliteit van de paddenstoelen is vaak beter dan wat je in de supermarkt vindt.

Welke paddenstoelen kun je op stam kweken?

Oesterzwam (Pleurotus ostreatus)

Dit is de makkelijkste en snelst groeiende soort. Vaak kun je na drie tot zes maanden al de eerste paddenstoelen oogsten.

Shiitake (Lentinula edodes)

Shiitake is populair in de Aziatische keuken. Deze soort groeit wat langzamer, maar kan meerdere jaren achter elkaar oogst geven.

Maitake (Grifola frondosa)

Maitake wordt ook wel ‘kip van het bos’ genoemd. Het is een grote, pluimvormige paddenstoel met een volle smaak.

Nameko (Pholiota nameko)

Nameko is een kleinere, glanzende paddenstoel die veel wordt gebruikt in de Japanse keuken.

Welk hout gebruik je?

Vers gezaagd loofhout is het beste substraat. Eik, beuk, els, populier en hout van fruitbomen zijn goede keuzes voor onder andere shiitake en oesterzwam. Gebruik liever geen naaldhout, omdat de harsachtige stoffen de groei van het mycelium kunnen remmen.

Het hout moet vers zijn en bij voorkeur niet langer dan zes weken geleden zijn gezaagd. Is het hout te droog, dan kun je het vooraf goed bevochtigen. Droog hout biedt namelijk onvoldoende vocht voor een goede ontwikkeling van de paddenstoel.

Hoe ent je een stam?

Boor gaten in de stam met een diameter van ongeveer 8 tot 10 millimeter en een diepte van 3 tot 4 centimeter. Houd tussen de gaten een afstand van 10 tot 15 centimeter aan. Boor ze in een diagonaal patroon, zodat het mycelium zich goed door de hele stam kan verspreiden.

Druk het paddenstoelbroed stevig in de gaten. Dit broed is verkrijgbaar als plugbroed of zaagselbroed bij gespecialiseerde tuinwinkels en webshops. Sluit de gaten vervolgens af met bijenwas of paraffine. Zo voorkom je uitdroging en verklein je de kans dat ongewenste schimmels het hout binnendringen.

Bewaar de geënte stam op een vochtige, schaduwrijke plek. Je kunt de stam bijvoorbeeld gedeeltelijk ingraven of op een bed van vochtige bladeren leggen. Houd het hout vochtig, maar voorkom dat het langdurig in stilstaand water ligt.

Afhankelijk van de paddenstoelsoort en de omstandigheden verschijnen de eerste paddenstoelen meestal na drie tot twaalf maanden.

Hoe stimuleer je de oogst?

Paddenstoelen verschijnen vaak na een verandering in temperatuur of vochtigheid. Je kunt de oogst stimuleren door de stam 12 tot 24 uur in koud water onder te dompelen. Deze methode werkt vooral goed bij shiitake.

Na het onderdompelen verschijnen de eerste paddenstoelen meestal binnen twee tot zeven dagen.

Hoelang geeft een stam paddenstoelen?

Een goed geënte stam met een lengte van 40 tot 60 centimeter kan gemiddeld drie tot vijf jaar lang paddenstoelen produceren. Na iedere oogstperiode heeft de stam ongeveer vier tot acht weken rust nodig voordat een nieuwe oogst ontstaat.

Naarmate het mycelium het hout verder afbreekt, worden de oogsten meestal kleiner. De kwaliteit van de paddenstoelen blijft echter goed.

Veelgestelde vragen over paddenstoelen kweken op stam

Waar koop ik paddenstoelbroed?

Paddenstoelbroed is verkrijgbaar bij gespecialiseerde tuincentra, webshops voor moestuinproducten en paddenstoelkwekers. Plugbroed is het makkelijkst te gebruiken voor het enten van stammen. Zaagselbroed verspreidt zich vaak sneller, maar vraagt om schoner en nauwkeuriger werken.

Kan ik ook binnen paddenstoelen kweken op stam?

Dat is mogelijk, maar stammen zijn vaak groot en zwaar. Voor gebruik binnenshuis zijn paddenstoelkits op basis van zaagsel of stro meestal praktischer. Paddenstoelen kweken op stam werkt het beste buiten, bijvoorbeeld in een schaduwrijke tuin of op een beschutte plek.

Hoe herken ik dat mijn stam mislukt is?

Groene of zwarte schimmelplekken rond de geboorde gaten kunnen erop wijzen dat andere schimmels het hout hebben overgenomen. Dit kan gebeuren wanneer je te oud of te droog hout gebruikt of niet schoon genoeg werkt.

In dat geval kun je het beste opnieuw beginnen met een verse stam en schoon gereedschap.

Moet je een geënte stam water geven als het lang droog blijft?

Ja, tijdens langdurige droogte is het belangrijk om de stam vochtig te houden. Besproei het hout regelmatig met water of leg het op een bed van vochtige bladeren of mulch.

Laat de stam niet volledig uitdrogen, want dan stopt de groei van het mycelium. Zorg wel dat het hout niet continu in stilstaand water ligt, om schimmelvorming te voorkomen.

Trekt een paddenstoelenstam ongedierte of insecten aan in de tuin?

Een vochtige stam kan slakken, pissebedden en andere vochtminnende insecten aantrekken. Dit is meestal onschuldig en hoort bij een gezonde, vochtige omgeving.

Houd de stam wel in de gaten op tekenen van houtkevers of termieten. Plaats de stam niet direct tegen een houten schutting of gebouw, om verspreiding naar ander hout te voorkomen.

Een stam vol paddenstoelen in de tuin is een mooi resultaat van zelf voedsel telen. Je investeert een middag werk en kunt vervolgens jarenlang oogsten. Wie meer wil weten over het kweken van eigen voedsel, vindt bij basilicum kweken en basilicum invriezen een laagdrempelig startpunt voor kruidenteelt op kleinere schaal.