Kamille thee maken

Kamille is de meest gedronken kruidenthee in Europa en dat heeft alles te maken met één stof: apigenine. Dit flavonoïde bindt zich aan dezelfde receptoren in de hersenen als benzodiazepinen, de klasse van kalmerende middelen waaronder valium valt, maar dan zonder de verslavende werking en de bijwerkingen. Die binding geeft een mild ontspannend effect dat kamille thee zijn reputatie als slaapbevorderende avondthee volledig rechtvaardigt. De smaak is bloemig, licht appeligeurt; het Griekse woord chamomile betekent letterlijk aardappel en mild genoeg voor mensen die normaal geen kruidenthee drinken. Kamille thee maken doe je door gedroogde of verse kamillebloemen 5 tot 10 minuten te laten trekken in water van 90 graden, waarbij je de kop altijd afdekt zodat de vluchtige etherische oliën die de thee zijn werkzame stoffen leveren niet verdampen.

Verse of gedroogde kamille voor thee?

Verse kamillebloemen, plukklaar van juni tot augustus in tuinen en langs akkerranden, geven een levendiger, aromatischer thee met meer van de vluchtige terpenen die kamille zijn karakteristieke geur geven. Gebruik drie keer zoveel verse bloemen als gedroogde: een goede handvol verse bloemen per kop tegenover een theelepel gedroogde. Gedroogde kamille, verkrijgbaar bij reformwinkels en online, geeft een meer geconcentreerde apigenineinhoud per gram omdat het droogproces het vocht verwijdert en de werkzame stoffen concentreert. Voor dagelijks therapeutisch gebruik is gedroogde kamille de meest praktische keuze. Voor een occasionele verse zomertheemiddag zijn geplukte bloemen een bijzondere ervaring.

Welke kamille gebruik je voor thee?

Twee soorten kamille worden voor thee gebruikt en ze zijn niet identiek van smaak en werking. Echte kamille, Matricaria chamomilla ook wel Duits of wilde kamille, is de meest gebruikte theekamille met het hoogste apigeninegehalte en een lichtgele kern met omgevouwen witte bloemblaadjes als herkenningskenmerk. Roomse kamille, Anthemis nobilis, heeft een vergelijkbare smaak maar een iets bitterder karakter en een lagere apigenineconcentratie. In commerciële kamillethee wordt vrijwel altijd Matricaria chamomilla gebruikt. Pluk voor zelfgeplukte kamille altijd bloemen die volledig open zijn: gesloten of half geopende knoppen bevatten minder apigenine en minder etherische oliën dan volledig geopende bloemen.

Welke ingrediënten heb je nodig voor kamille thee?

• Een volle theelepel gedroogde kamillebloemen van circa 2 gram per kop, of een handvol verse kamillebloemen van 6 tot 8 gram, als bloemige rustgevende basis die de thee zijn apigenine en bisabolol levert.
• 250 milliliter water van 90 graden Celsius: kokend water van 100 graden breekt een deel van de apigenine en de vluchtige terpenen af waardoor de thee minder werkzaam en minder aromatisch wordt dan bij de juiste temperatuur.
• Optioneel een theelepel honing die de lichte bitterheid van gedroogde kamille verzacht en de bloemige toon aanvult zonder het slaapbevorderende effect te verstoren.
• Optioneel een schijfje citroen of een takje verse lavendel dat meetrekt voor een extra ontspannende dimensie die uitstekend werkt als avondthee voor het slapengaan.

Hoe maak je kamille thee stap voor stap?

Doe de kamillebloemen in een theepot of direct in een grote hittevaste kop. Giet water van precies 90 graden erover: kook het water en laat het 2 minuten afkoelen voor je giet. Dek de kop of pot direct af met een schoteltje of deksel. Die afdekking is niet optioneel: bisabolol en chamazuleen, de twee meest werkzame etherische oliën in kamille, zijn vluchtig en stijgen op met de stoom. Elk minuut zonder afdekking betekent verlies van werkzame stoffen.

Laat 5 tot 10 minuten trekken afhankelijk van de gewenste sterkte. Na 5 minuten is de thee mild en licht bloemig. Na 10 minuten is hij voller en iets bitterder met een hogere concentratie apigenine. Zeef de bloemen eruit. Voeg honing toe als gewenst. Drink warm, bij voorkeur 30 tot 60 minuten voor het slapengaan voor het maximale slaapbevorderende effect.

Wat zijn de wetenschappelijk onderbouwde effecten van kamille thee?

Apigenine, het primaire werkzame bestanddeel van kamille, is in meerdere gerandomiseerde studies onderzocht op zijn effect op slaapkwaliteit en angstvermindering. Een studie gepubliceerd in Phytomedicine toonde significante verbetering in slaapkwaliteit bij ouderen die dagelijks kamille-extract innamen. Een andere studie bij mensen met gegeneraliseerde angststoornis toonde een significante reductie van angstsymptomen bij kamille-suppletie versus placebo. Bisabolol, een tweede werkzame stof in kamille, heeft bewezen anti-inflammatoire en anti microbiële eigenschappen die de volksmedische toepassing van kamille bij maagklachten en kleine wonden gedeeltelijk verklaren.

Kamille thee combineren met andere kruiden

Kamille werkt het sterkst in combinatie met andere kruiden die het ontspannende effect aanvullen via andere mechanismen. Kamille met valeriaan is de meest klinisch onderzochte slaapthee combinatie: valeriaan verhoogt de GABA-activiteit in de hersenen terwijl apigenine de benzodiazepinereceptoren bezet, twee complementaire paden naar ontspanning. Kamille met pepermunt geeft een spijsverteringsthee die zowel de krampverminderende werking van menthol als de ontstekingsremmende werking van bisabolol combineert. Kamille met lavendel geeft de meest aromatische avondthee waarbij linalool uit lavendel het apigenine-effect aanvult voor een diepere ontspanning. Hier lees je overigens meer over zelf pepermunt thee maken.

Veelgestelde vragen over kamille thee maken

Hoeveel kopjes kamille thee mag je per dag drinken?

Twee tot drie kopjes per dag is een veilige hoeveelheid voor de meeste gezonde volwassenen. Meer dan vijf kopjes per dag kan bij mensen met een allergie voor planten uit de composietenfamilie, waartoe ook chrysanten, madelieven en ragwort behoren, allergische reacties veroorzaken. Mensen met een pollenallergie voor kruisbloemige planten zijn soms ook gevoelig voor kamille.

Is kamille thee veilig tijdens de zwangerschap?

Kamille heeft in grote hoeveelheden een licht uterusstimulerende werking. Occasioneel een kop kamille thee is voor de meeste zwangere vrouwen geen probleem maar dagelijks als kuur drinken tijdens het eerste trimester wordt afgeraden zonder overleg met een arts. Na de bevalling is kamille thee veilig en wordt traditioneel aangeraden bij koliek bij baby’s via de borstvoeding van de moeder.

Kun je kamille thee ook koud zetten?

Ja, cold brew kamille geeft een mildere, zoetere thee zonder de lichte bitterheid van warme extractie. Doe twee theelepels gedroogde kamille in 500 milliliter koud water en laat 6 tot 8 uur trekken in de koelkast. Koud gezette kamille is 3 dagen houdbaar en geeft een verrassend verfrissende zomerse drank die ook heerlijk werkt als basis voor een kamille limonade met honing en citroen.

Helpt kamille thee bij slapeloosheid?

Kamille staat bekend om zijn rustgevende werking en wordt vaak gedronken voor het slapengaan om te ontspannen en makkelijker in slaap te vallen.

Kun je verse kamillebloemen gebruiken in plaats van gedroogde?

Ja, gebruik dan wel iets meer bloemen dan bij gedroogde kamille, omdat verse bloemen minder geconcentreerd zijn.

Gedroogde bloemen, water van 90 graden en een afgedekt kopje: kamille thee maken is de kruidenthee die de meeste wetenschappelijke ondersteuning heeft van alle klassieke avondthees. Dek altijd af tijdens het trekken en drink 30 minuten voor het slapengaan voor het beste resultaat.