Wanneer plant je sjalotten in de moestuin?
Sjalotten planten kan op twee momenten in het jaar: in de herfst voor een vroege oogst of in het vroege voorjaar voor een zomeroogst. Welk moment het meest geschikt is, hangt af van het klimaat, de grondsoort en het gewenste oogstmoment. Sjalotten die je in oktober plant, kun je vaak al in juni oogsten. Plant je ze in maart, dan volgt de oogst meestal in augustus. Beide methoden werken goed, maar een herfstplanting levert vaak grotere bollen en een intensere smaak op.
Wat is het verschil tussen sjalotten en gewone uien?
Sjalotten zijn geen kleine uien, maar behoren tot een aparte variëteit: Allium cepa var. aggregatum. Ze groeien in clusters. Uit één geplante bol ontwikkelen zich doorgaans vier tot acht nieuwe bollen.
De smaak van sjalotten is milder en zoeter dan die van gewone uien. Daarnaast hebben ze vaak een lichte knoflookachtige ondertoon. Daardoor worden ze veel gebruikt in sauzen, dressings en verfijnde gerechten.
Sjalotten zijn bovendien goed te bewaren. Wanneer je ze na de oogst zorgvuldig droogt, blijven ze op een droge en donkere plek vaak tot zes maanden houdbaar.
Wanneer kun je sjalotten planten?
Sjalotten planten in de herfst
De beste periode voor een herfstplanting is van oktober tot november. Plant de bollen wanneer de bodem nog niet bevroren is, maar de temperatuur wel is gedaald tot onder de 10 °C.
De sjalotten vormen in het najaar alvast wortels. Daardoor kunnen ze in het vroege voorjaar direct doorgroeien. Ze hebben hierdoor een voorsprong van ongeveer vier tot zes weken op sjalotten die in het voorjaar worden geplant.
Bescherm de grond bij strenge vorst met een dunne laag stro, bladeren of compost. Zo voorkom je dat de bollen door herhaaldelijk bevriezen en ontdooien uit de grond worden gedrukt.
Sjalotten planten in het voorjaar
Voorjaarsplanting kan van maart tot april. Plant de bollen zodra de grond niet meer bevroren en goed bewerkbaar is. In Nederland is dat meestal vanaf half maart.
Wacht niet te lang met planten. Sjalotten hebben een lange groeiperiode nodig om stevige bollen te vormen. Sjalotten die je in maart plant, zijn vaak in augustus oogstrijp. Bij een planting in april verschuift de oogst meestal naar augustus of september.
Hoe plant je sjalotten?
Kies een zonnige plek met losse en goed doorlatende grond. Sjalotten groeien slecht in grond waarin langdurig water blijft staan.
Volg bij het planten deze stappen:
- Maak de grond los en verwijder onkruid en grote kluiten.
- Plant de bol met de punt naar boven.
- Plaats de bol zo diep dat de bovenkant nog net boven de grond uitsteekt.
- Houd tussen de bollen een afstand van 15 tot 20 centimeter aan.
- Laat ongeveer 25 centimeter ruimte tussen de rijen.
- Druk de grond rond de bol licht aan, zodat deze stevig blijft staan.
Plant de bollen niet te diep. Dat kan de ontwikkeling vertragen. Zorg er wel voor dat ze voldoende stevig in de grond staan, zodat vogels ze niet gemakkelijk lostrekken.
Welke grond hebben sjalotten nodig?
Sjalotten groeien het beste in luchtige, voedzame grond die water goed afvoert. Zware kleigrond kun je verbeteren met compost en grof zand. Zeer lichte zandgrond houdt vaak weinig vocht en voeding vast. Meng hier daarom goed verteerde compost doorheen.
Gebruik geen verse mest vlak voor het planten. Deze bevat veel stikstof, waardoor de plant vooral veel loof kan vormen en minder energie in de bollen steekt.
Welke sjalottenrassen kun je kiezen?
Er zijn verschillende soorten sjalotten verkrijgbaar. Ze verschillen onder andere in smaak, kleur, vorm en houdbaarheid.
Grijze sjalotten
Grijze sjalotten, zoals het Franse ras ‘Griselle’, staan bekend om hun krachtige en verfijnde smaak. Ze zijn minder algemeen verkrijgbaar en vaak iets lastiger te bewaren dan gele en rode rassen.
Rode sjalotten
Rode sjalotten, zoals ‘Red Sun’, hebben een relatief milde en zoete smaak. Door hun roodachtige schil en lichtpaarse vruchtvlees zijn ze ook aantrekkelijk in salades en andere koude gerechten.
Gele sjalotten
Gele sjalotten, zoals ‘Longor’ en ‘Jermor’, zijn breed verkrijgbaar en veelzijdig in gebruik. Ze zijn doorgaans goed te bewaren en geschikt voor verschillende grondsoorten.
Gebruik bij voorkeur gecertificeerd plantgoed. Sjalotten uit de supermarkt kunnen behandeld zijn om het uitlopen te remmen en zijn daardoor minder geschikt om te planten.
Veelgestelde vragen over sjalotten planten
Kunnen sjalotten naast andere groenten staan?
Sjalotten kunnen goed worden gecombineerd met onder andere wortelen, sla en tomaten. De geur van de planten kan sommige insecten op afstand houden.
Zet sjalotten liever niet direct naast bonen en erwten. Deze gewassen groeien vaak minder goed in de buurt van uien, sjalotten en knoflook.
Hoe weet je wanneer sjalotten oogstklaar zijn?
Sjalotten zijn klaar om te oogsten wanneer het loof geel wordt en begint om te vallen. Laat de bollen daarna eventueel nog enkele dagen in de grond staan, zodat de buitenste schil verder kan drogen.
Trek de sjalotten vervolgens voorzichtig uit de grond. Laat ze één tot twee weken drogen op een droge en goed geventileerde plek. Bij droog weer kan dat buiten, maar leg ze bij regen onder een afdak of in een schuur.
Hoe bewaar je sjalotten?
Verwijder na het drogen losse aarde en volledig verdroogd loof. Bewaar de sjalotten in een net, mand of open krat op een droge, donkere en goed geventileerde plek.
Controleer de voorraad regelmatig. Verwijder zachte, beschimmelde of beschadigde bollen, zodat ze de overige sjalotten niet aantasten.
Wat kun je doen als sjalotten gaan schieten?
Sjalotten die gaan schieten, vormen een bloemstengel. Daardoor gaat een deel van de energie naar de bloei in plaats van naar de ontwikkeling van de bollen.
Knip de bloemstengel af zodra je deze ziet. De bol kan dan nog verder groeien, al blijft de uiteindelijke oogst vaak kleiner. Schieten ontstaat onder andere door sterke temperatuurwisselingen, te vroeg planten of het gebruik van erg grote plantbollen.
Hoeveel water hebben sjalotten nodig tijdens het groeiseizoen?
Sjalotten hebben regelmatig, maar niet te veel water nodig. Geef de planten vooral water tijdens droge perioden in de eerste weken na het planten en tijdens de bolvorming in het late voorjaar.
Laat de grond tussen het water geven licht opdrogen. Te veel vocht, vooral in zware grond, verhoogt de kans op rot. Stop met water geven zodra het loof begint te vergelen, ongeveer twee tot drie weken voor de oogst. Zo kunnen de bollen goed afharden.
Wie zelf sjalotten teelt, merkt al snel het verschil in smaak en versheid. Goed gedroogde sjalotten uit eigen tuin zijn maandenlang te gebruiken in uiteenlopende gerechten. Met sjalotten planten leg je de basis voor een betrouwbare oogst van deze veelzijdige bolgroente.
Gerelateerde artikelen
