Vlierbloesem champagne maken

Vlierbloesem champagne maken is een heerlijke bezigheid voor de vroege zomer. Met een handvol bloeiende vlierbloesemtrossen, suiker, citroensap en wat geduld maak je een licht bruisende drank met een frisse, bloemige smaak. Technisch gezien is het geen champagne, maar een gefermenteerde vlierbloesemdrank. De bubbels ontstaan door natuurlijke gisten die op de bloemen aanwezig zijn. Door de fermentatie kan er ook een kleine hoeveelheid alcohol ontstaan.

Wanneer pluk je vlierbloesem?

Vlierbloesem is meestal van half mei tot eind juni te vinden. Het precieze moment hangt af van het weer en de standplaats van de struik.

Pluk de bloemschermen wanneer de kleine bloemetjes volledig geopend zijn en sterk geuren. Bloemen die nog niet volledig open zijn, geven minder smaak af. Bloemen die geel of bruin beginnen te kleuren, zijn vaak al over hun hoogtepunt heen.

Pluk bij voorkeur op een droge en zonnige ochtend. Kies alleen bloemen van de gewone vlier, Sambucus nigra, en pluk niet langs drukke wegen of op plekken waar bestrijdingsmiddelen worden gebruikt.

Was de bloemen liever niet. Daarmee spoel je namelijk een deel van de natuurlijke gisten en het aromatische stuifmeel weg. Schud de bloemschermen wel voorzichtig uit en controleer ze goed op insecten.

Wat heb je nodig?

Voor ongeveer 1,5 liter vlierbloesem champagne heb je nodig:

• 6 tot 8 grote vlierbloesemschermen;
• 1,5 liter water;
• 300 gram suiker;
• het sap en de schil van 2 biologische citroenen;
• 2 eetlepels wittewijnazijn of appelazijn;
• een grote, schone glazen pot of kom;
• stevige flessen die geschikt zijn voor dranken met koolzuur.

Gebruik bij voorkeur flessen die speciaal bedoeld zijn voor bier, champagne of andere koolzuurhoudende dranken. Dunne glazen flessen kunnen door de oplopende druk barsten.

Hoe maak je vlierbloesem champagne?

Stap 1: Maak het suikerwater

Verwarm een klein deel van het water en los de suiker hierin op. Voeg daarna de rest van het koude water toe en laat het mengsel afkoelen tot kamertemperatuur.

Voeg vervolgens het citroensap, de dun geraspte citroenschil en de azijn toe.

Stap 2: Voeg de vlierbloesem toe

Verwijder zo veel mogelijk van de dikke groene stelen. Deze kunnen een bittere smaak afgeven.

Doe de vlierbloesem in een grote, schone glazen pot of kom. Giet het afgekoelde suikerwater over de bloemen. Zorg ervoor dat de bloemen zo veel mogelijk onder het vocht staan.

Dek de pot af met een schone doek of een los deksel. Sluit de pot tijdens deze eerste fermentatie niet luchtdicht af.

Stap 3: Laat de drank fermenteren

Laat het mengsel twee tot drie dagen op kamertemperatuur staan. Zet de pot op een lichte plek, maar niet in direct zonlicht.

Roer de drank één of twee keer per dag voorzichtig door met een schone lepel. Na ongeveer één tot twee dagen kunnen kleine belletjes ontstaan. Dit is een teken dat de fermentatie op gang komt.

De drank is klaar om te zeven wanneer hij licht bruist en fris en bloemig ruikt. Ruikt het mengsel onaangenaam, schimmelig of bedorven, gebruik het dan niet.

Stap 4: Zeef en bottel de drank

Zeef de vloeistof door een fijne zeef of een schone doek. Giet de drank daarna in stevige flessen die bestand zijn tegen druk.

Vul de flessen niet helemaal tot aan de rand. Laat enkele centimeters ruimte over en sluit ze goed af.

Hoe voorkom je te veel druk in de flessen?

Tijdens de fermentatie ontstaat koolzuur. In een afgesloten fles kan hierdoor snel druk worden opgebouwd. Gebruik daarom alleen stevige flessen die geschikt zijn voor koolzuurhoudende dranken.

Laat de flessen na het bottelen hooguit kort op kamertemperatuur staan en zet ze daarna in de koelkast. Door de lage temperatuur verloopt de fermentatie langzamer.

Open de flessen altijd voorzichtig en goed gekoeld. Richt de opening van de fles van jezelf en anderen af. Controleer de druk regelmatig. Wanneer een fles zeer hard aanvoelt of de inhoud bij het openen krachtig naar buiten komt, laat de druk dan voorzichtig ontsnappen.

Bewaar de flessen niet langdurig op kamertemperatuur. Door de doorgaande fermentatie kan de druk blijven toenemen.

Wanneer is de vlierbloesem champagne klaar?

Na ongeveer twee tot drie dagen in de koelkast is de drank meestal voldoende bruisend. De precieze duur hangt af van de temperatuur, de hoeveelheid natuurlijke gist en de activiteit van de fermentatie.

Proef de drank gekoeld. Is hij nog nauwelijks bruisend, dan kun je hem iets langer laten staan. Controleer daarbij wel dagelijks de druk in de fles.

Hoelang is vlierbloesem champagne houdbaar?

Bewaar de drank altijd in de koelkast en drink hem bij voorkeur binnen één tot twee weken. De smaak verandert tijdens het bewaren en de fermentatie kan langzaam doorgaan.

Hoe langer de drank staat, hoe droger hij kan worden en hoe meer alcohol en koolzuur er kunnen ontstaan. Controleer daarom regelmatig de druk en open de flessen voorzichtig.

Veelgestelde vragen over vlierbloesem champagne

Is vlierbloesem champagne alcoholvrij?

Nee, niet volledig. Tijdens de fermentatie zetten gisten suiker om in koolzuur en alcohol. Ook bij een korte fermentatie kan een kleine hoeveelheid alcohol ontstaan.

De exacte hoeveelheid is zonder meting niet betrouwbaar vast te stellen. Deze drank is daarom niet geschikt voor mensen die alcohol volledig willen vermijden.

Waarom bruist mijn vlierbloesem champagne niet?

Wanneer er geen belletjes ontstaan, kan de fermentatie onvoldoende op gang zijn gekomen. Mogelijke oorzaken zijn:

• de bloemen zijn gewassen;
• de omgeving is te koud;
• er waren weinig natuurlijke gisten op de bloemen aanwezig;
• de pot of ingrediënten waren niet schoon;
• de bloemen waren nog niet volledig geopend.

Geef het mengsel eventueel een extra dag op een warme plek. Ruikt of ziet het mengsel er niet goed uit, gooi het dan weg en begin opnieuw.

Kan ik de bloemen vervangen door andere bloemen?

Gebruik alleen bloemen waarvan je zeker weet dat ze eetbaar en geschikt voor consumptie zijn. Niet alle bloemen kunnen veilig worden gebruikt voor gefermenteerde dranken.

Eetbare rozenblaadjes kunnen bijvoorbeeld een aanvulling zijn op vlierbloesem. Gebruik geen bloemen uit boeketten of tuincentra, omdat deze behandeld kunnen zijn met bestrijdingsmiddelen.

Kan ik minder suiker gebruiken?

Suiker is niet alleen nodig voor de smaak, maar ook voor de fermentatie. De natuurlijke gisten gebruiken de suiker om koolzuur en alcohol te vormen.

Wanneer je veel minder suiker gebruikt, kan de drank minder goed gaan bruisen. Voeg ook niet zomaar extra suiker toe aan afgesloten flessen, omdat dit de druk sterk kan laten toenemen.

Kun je vlierbloesem champagne ook maken zonder citroen?

Citroensap en -schil zorgen niet alleen voor smaak, maar ook voor de juiste zuurgraad tijdens de fermentatie. Deze zuurgraad helpt schadelijke bacteriën te onderdrukken en geeft de natuurlijke gisten de ruimte om te werken.

Zonder citroen is het fermentatieproces minder voorspelbaar en neemt de kans op een minder fris resultaat toe. Vervang citroen daarom niet zomaar, of gebruik als alternatief een vergelijkbare hoeveelheid wittewijnazijn of appelazijn.

Vlierbloesem champagne maken is een bijzondere manier om de geur en smaak van de vroege zomer te bewaren. Met verse bloemen, schone materialen en aandacht voor de druk in de flessen maak je een frisse, bruisende drank. Wie van dezelfde bloemen ook een alcoholvrije siroop wil maken, vindt bij vlierbloesem siroop maken een passend recept.