Tijmolie maken

Tijmolie is een van de meest veelzijdige gearomatiseerde oliën die je thuis kunt maken. De warme, licht aardse en licht kamferachtige toon van tijm lost op in olijfolie en geeft een olie die je over gegrilde groenten druppelt, door pasta roert of gebruikt als basis voor een vinaigrette. Commerciële kruiden oliën bevatten vaak weinig kruid en veel neutrale olie: zelfgemaakte tijmolie met verse of gedroogde takjes tijm geeft een intensiteit die de flesjes in de supermarkt niet halen. Tijmolie maken doe je door verse of gedroogde tijm takjes te combineren met goede olijfolie en die langzaam op lage temperatuur te verwarmen zodat de etherische oliën van de tijm oplossen in de olijfolie zonder te verbranden, waarna je de olie zeeft en bewaart voor gebruik in de keuken.

Verse of gedroogde tijm voor tijmolie?

Verse tijm geeft een levendiger, frisser en meer uitgesproken tijmolie dan gedroogde. Het nadeel van verse tijm is dat het vocht in de verse kruiden de olie troebel maakt en de houdbaarheid verkort: vochtige kruiden in olie kunnen bij onvoldoende verhitting botulisme-bacteriën kweken. Verhit de olie met verse tijm altijd tot 80 graden en bewaar maximaal 2 weken in de koelkast. Gedroogde tijm geeft een mildere, meer ingetogen olie maar is veiliger voor langere bewaring doordat het gebrek aan vocht botulisme groei verhindert. Tijmolie van gedroogde tijm is 4 tot 6 weken houdbaar op kamertemperatuur.

Naast tijmolie kun je op dezelfde manier ook rozemarijn olie maken, voor wie een kruidenolie met een net iets andere smaak wil proberen.

Hoe maak je tijmolie stap voor stap?

Doe 250 milliliter extra vergine olijfolie in een kleine steelpan. Voeg 4 tot 6 verse tijmtakjes of een eetlepel gedroogde tijm toe. Verhit op het laagste vuur tot de olie 80 graden bereikt: gebruik een keukenthermometer voor nauwkeurigheid. Bij 80 graden beginnen de etherische oliën van de tijm te migreren naar de olijfolie. Houd de olie 20 minuten op 70 tot 80 graden: niet heter want boven de 85 graden beginnen de etherische oliën te verdampen en verliest de tijmolie zijn intensiteit.

Haal van het vuur en laat afkoelen tot kamertemperatuur met de tijm nog in de olie. Zeef de tijm eruit door een fijnmazige zeef. Bewaar in een schone donkere glazen fles: donker glas beschermt de lichtgevoelige polyfenolen van de olijfolie en de etherische oliën van de tijm tegen afbraak door UV-licht.

Welke ingrediënten heb je nodig?

• 250 milliliter extra vergine olijfolie van milde, fruitige kwaliteit als draagstof voor de tijm aroma’s: gebruik geen sterke, bittere olijfolie die de delicate tijm smaak overschaduwt.
• 4 tot 6 verse tijmtakjes of een eetlepel gedroogde tijm als aromatische basis die zijn etherische oliën, waaronder thymol en carvacrol, afgeeft aan de olijfolie.
• Optioneel 2 teentjes knoflook licht geplet die meetrekken en de tijmolie een warme knoflook toon geven die bij mediterrane gerechten uitstekend past.
• Optioneel een schilletje citroen dat de olie een citrusachtige frisheid geeft die de warme tijm smaak aanvult.

Waarvoor gebruik je tijmolie?

Over gegrilde groenten als courgette, paprika en aubergine gedruppeld direct na het grillen geeft tijmolie een aromatische laag die de geroosterde smaken van de groenten aanvult. Als basis voor een saladedressing met rode wijnazijn en een theelepel honing geeft tijmolie een mediterrane vinaigrette in één stap. Door risotto geroerd aan het einde van de bereiding in plaats van gewone olijfolie geeft een kruidige, aromatische afwerking. Als marinade voor kipfilet of lamskoteletten combineert de tijmolie zijn aromatische kracht met de vlees vetten voor een dieper smaak resultaat dan verse tijm alleen. Op een bruschetta met geroosterd brood, tomaat en zeezout is tijmolie de verfijnde afwerking die het gerecht compleet maakt.

Veelgestelde vragen over tijmolie maken

Hoe lang is zelfgemaakte tijmolie houdbaar?

Tijmolie van verse tijm bewaar je in de koelkast en gebruik je binnen 2 weken. Tijmolie van gedroogde tijm is op kamertemperatuur in een donkere fles 4 tot 6 weken houdbaar. Gooi tijmolie weg als hij troebel wordt, een afwijkende geur heeft of als er waterde condensatie in de fles zichtbaar is.

Kan ik tijmolie ook koud maken zonder verhitting?

Koud geïnfuseerde tijmolie is veiliger met gedroogde tijm dan met verse. Doe gedroogde tijm in een schone fles, giet olijfolie erover en laat 1 tot 2 weken trekken op een koele, donkere plek. Schud dagelijks. Zeef daarna de tijm eruit. Koud geïnfuseerde olie heeft een mildere smaak dan verwarmde olie maar is veiliger voor langere bewaring bij gebruik van gedroogde kruiden.

Welke andere kruiden werken goed in kruidenolie?

Rozemarijn geeft een krachtigere, harsachtigere olie dan tijm die uitstekend is bij lam en aardappelen. Basilicum geeft een frisse, zoete kruidenolie die bij pasta en mozzarella past maar snel verkleurt. Oregano geeft een mediterrane, iets bitter achtige olie die bij pizza en gegrilde vis werkt. Combineer tijm met rozemarijn en knoflook voor een klassieke Provençaalse kruiden olie die bij vrijwel elk mediterraan gerecht past.

Kun je tijmolie gebruiken om mee te bakken of te frituren?

Tijmolie is vooral bedoeld als smaakmaker die je koud of lauw toevoegt, bijvoorbeeld na het grillen of als afwerking. Bij hoge temperaturen verdampen de etherische oliën die de smaak geven, waardoor je bij bakken of frituren het grootste deel van het aroma verliest.

Gebruik de olie daarom liever niet als bak- of frituurolie; voeg hem toe vlak voor het serveren voor het beste resultaat.

Waarom wordt mijn tijmolie troebel?

Troebelheid ontstaat meestal door kleine deeltjes van de tijm die niet goed zijn uitgezeefd, of door vocht dat nog in de olie zit, vooral bij gebruik van verse tijm. Zeef de olie nogmaals door een fijne zeef of een kaasdoek om de laatste deeltjes te verwijderen.

Wordt de olie troebel en gaat hij ook nog ruiken of smaken, gooi hem dan weg: dat kan een teken van bederf zijn, zeker bij olie gemaakt met verse kruiden.

Tijmolie maken is het keukenproject van twintig minuten dat maandenlang aromatische olie oplevert voor elke gegrilde groente, elk mediterraan gerecht en elke salade dressing die meer karakter verdient.